Polskie dwory
woj.lubelskie,łódzkie,mazowieckie, podkarpackie, podlaskie i świętokrzyskie
Podzamcze
MACIEJOWICE – gm.
- pole Bitwy pod Maciejowicami z 1794 r., nr rej.: A-441 z 28.04.1995
- zespół pałacowy, XIX, nr rej.: 137 z 20.06.1957:
- pałac
- oficyna
- rządcówka
- budynek administracyjny
- ruina stajni z basztą
- dom ogrodnika, nr rej.: 400 z 23.08.1991
- park, nr rej.: A-107 z 19.05.1976
- kapliczka przydrożna
- młyn wodny, drewn., 1873, nr rej.: A-383 z 26.11.1985
Kiedy w drugiej połowie XVI wieku Stanisław Maciejewski uzyskał zgodę na wybudowanie zamku, wybrał miejsce posiadające naturalne walory obronne. Powstała na wysokim wzniesieniu budowla, nie zbyt duża, pełniąca bardziej funkcję siedziby rodowej niż warowni. W następnym stuleciu, gdy właścicielami dóbr maciejowickich zostali Zbąscy, na tym miejscu wybudowany został okazały pałac.
W niezmienionym kształcie dotrwał on do 1794 r. Zamoyscy ówcześni jego właściciele, opuścili go na krótko przed bitwą, a zamek stanowił kluczowy punkt obrony polskiej i kwaterę Kościuszki. W czasie walki budowla uległa znacznym zniszczeniom od ognia artyleryjskiego wojsk carskich. Na części fundamentów byłego pałacu Zbąskich, Stanisław hr. Zamoyski zbudował nową rezydencję, prawdopodobnie według projektu znanego architekta Fryderyka Alberta Lessela. W drugiej połowie XIX wieku pałac przebudowano w oparciu o projekt Ksawerego Dionizego Makowskiego, z zachowaniem cech klasycystycznych.
Zespól pałacowo – parkowy z pierwszych lat XIX w., zbudowany w miejscu zamku zburzonego 10 X 1794 roku. Atrakcyjnie położony u styku skarpy doliny Wisły ze stokiem schodzącym ku płynącej u jego stóp Okrzejce i stawom, wśród 200 – letniego parku.
Przed pałacem szczątki lipy pod którą opatrywano Naczelnika Tadeusza Kościuszkę. W pobliżu wsi Oronne leżącej na szlaku bitwy Maciejowickiej , znajduje się tzw Drzewo Kościuszki , pod którym Naczelnik odpoczywał przed bitwą.
Na stoku wzgórza rozciąga się park pałacowy. Powstał na początku XIX w. w modnym wówczas stylu krajobrazowym. Wyższa część parku z pałacem i oficyną góruje nad częścią niższą, położoną u stóp skarpy. Zajmuje obszar stosunkowo niewielki, ok. 6 ha, płynnie przechodząc w strefę pobliskich stawów i pól nabiera znamion swobodnej przestronności. 200 – letni drzewostan zaniedbany, lecz bardzo mało zniszczony.
Nadal można tutaj doszukać się pierwotnego podziału na grupy drzew i krzewów, zwane klombami i swobodnie rozmieszczonych między nimi bezdrzewnych przesmyków i polan. Na zachodnim krańcu parku odnaleźć można ruiny dawnej baszty neogotyckiej z pierwszej poł. XIX w. Była ona zbudowana z czerwonej cegły na planie koła. Budowla posiadała trzy kondygnacje połączone wewnętrznymi schodami spiralnymi.
Na ścianach wewnętrznych widać ślady typowej dla epoki ornamentyki wykonanej metodą fresku. Do baszty właściwej przylegało kilka niewielkich pomieszczeń. Obok baszty widnieją ruiny dawnych stajni wzniesionych na planie wycinka koła.
Zdjęcia 2008 r

pałac
| 
ruina stajni z basztą
|
Zobacz Podzamcze na mapie Polski
(Uwaga! W przypadku kilku miejscowości o tej samej nazwie - mapa może wskazać błędną miejscowość)